Szanowny Panie Ministrze,

jako Fundacja Rodzic w mieście, działająca na rzecz dzieci oraz rodziców, zwracamy się do Pana z apelem o pilne zajęcie się tematem niealimentacji. Toczące się prace nad zmianami w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym to doskonały moment, w którym państwo polskie ma realną szansę przestać ignorować jeden z najpoważniejszych, a jednocześnie najbardziej bagatelizowanych problemów społecznych – niealimentację.

Zgodnie z art. 209 Kodeksu karnego uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego jest przestępstwem. Mimo to niemal milion dzieci w Polsce żyje dziś w niedostatku, stresie i poczuciu odrzucenia wyłącznie dlatego, że jeden z rodziców nie wywiązuje się z podstawowego obowiązku wobec własnego dziecka. Państwo polskie od lat pozostaje wobec tego zjawiska bezradne.

Niealimentacja nie jest „sporem między dorosłymi” ani prywatną sprawą rodzinną. To systemowe krzywdzenie dzieci – osób najsłabszych, całkowicie zależnych od decyzji i odpowiedzialności dorosłych. To niezaspokajanie podstawowych potrzeb, odbieranie poczucia bezpieczeństwa, szans edukacyjnych i rozwojowych, dostępu do leczenia i rehabilitacji. To okradanie dzieci z dzieciństwa i z przyszłości, której nikt im nie odda. Niealimentacja to przemoc wobec dziecka.

Dług alimentacyjny w Polsce sięga dziś około 17 miliardów złotych. To kwota, która mogłaby zapewnić darmowe posiłki dla wszystkich dzieci przez cały rok szkolny, sfinansować setki przedszkoli lub realnie odciążyć system ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży. Zamiast tego koszty wieloletnich zaniechań ponoszą dzieci, samodzielni rodzice oraz całe społeczeństwo.

W kontekście prac nad zmianami w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym apelujemy o odważne, konkretne i skuteczne działania, które realnie zmienią sytuację dzieci niealimentowanych, a nie pozostaną wyłącznie deklaracją dobrej woli. Konieczne jest przeniesienie ciężaru wstydu i odpowiedzialności z dzieci i rodziców samotnie je wychowujących na faktycznych sprawców krzywdy – dłużników alimentacyjnych oraz system, który zbyt często im na to pozwala.

Dlatego postulujemy w szczególności:

• wprowadzenie zakazu wyjazdu z kraju dla dłużników alimentacyjnych,

• stosowanie dozoru elektronicznego zamiast kary pozbawienia wolności, jako narzędzia realnie zwiększającego ściągalność alimentów,

• systemowe kontrole Urzędu Skarbowego i ZUS wobec dłużników alimentacyjnych oraz pracodawców, którzy pomagają im ukrywać dochody i omijać prawo.

Niealimentacja to przemoc ekonomiczna wobec dziecka. To kradzież jego bezpieczeństwa, szans i przyszłości. Jako państwo nie możemy dłużej udawać, że problem nie istnieje, ani przerzucać odpowiedzialności za systemowe zaniedbania na najsłabszych.

Wzywamy Pana Ministra do wykorzystania prac nad nowelizacją prawa rodzinnego jako realnej szansy na przełom. Polska musi w końcu podjąć skuteczne działania, które jasno pokażą, że krzywdzenie własnych dzieci nie będzie dłużej tolerowane, a prawo chroni tych, którzy sami obronić się nie mogą.

Z wyrazami szacunku,

Fundacja Rodzic w mieście

oraz podpisani obywatele i obywatelki